302 Hizmet İhracatı Faturası: e-Arşiv’de Nasıl Kesilir?
Yurt dışı müşterilere hizmet ihracatı faturası manuel olarak yazılmaz. Mükellef Logo, Mikro, Paraşüt, Mükellef, Bizmu gibi entegratörler veya GİB Portal üzerinden e-Arşiv fatura olarak düzenlenir. Bu sayfa, ekrandaki alanlardan hangisinin ne olduğunu, hangi değerleri seçmeniz gerektiğini ve yapılan en sık hataları açıklar.
Yurt dışı bir müşteriye düzenlenmiş, gerçek bir e-Arşiv 302 faturası (kişisel bilgiler maskelenmiştir). Aşağıda her alanın ne olduğunu ve hangi değeri girmeniz gerektiğini açıklıyoruz.
e-Fatura mı e-Arşiv mi?
Yurt dışı müşteriler Türkiye’deki e-Fatura sistemine kayıtlı değildir, bu yüzden onlara her zaman e-Arşiv fatura kesilir. e-Fatura mükellefi olsanız bile bu kural değişmez:
| Senaryo | Müşteri | Belge tipi |
|---|---|---|
| Yurt içi B2B (e-Fatura kayıtlı) | TR firma, GİB sisteminde | e-Fatura |
| Yurt içi B2C / B2B (e-Fatura kayıtlı değil) | TR firma veya gerçek kişi | e-Arşiv |
| Yurt dışı (her durumda) | Foreign company / individual | e-Arşiv |
Faturada otomatik dolan alanlar
Aşağıdaki alanlar GİB altyapısı tarafından otomatik atanır; sizin manuel girmenize gerek yoktur:
| Alan | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Özelleştirme No | TR1.2.1 | UBL-TR şema sürümü |
| Senaryo | EARSIVFATURA | Yurt dışı müşteri için sabit |
| Fatura No | RV-2026-000001 (örn.) | Sıralı, mükellef tarafından üretilir |
| Düzenleme Tarihi/Zamanı | 30-04-2026 / 10:30:06 | Hizmetin tahakkuk ettiği tarih |
| ETTN | UUID | Elektronik Belge Takip Numarası |
Fatura Tipi: ISTISNA seçin
Bu, en önemli alan. e-Arşiv fatura formunda Fatura Tipi olarak şu seçenekler bulunur: SATIS, IADE, TEVKIFAT, ISTISNA, OZELMATRAH, IHRACKAYITLI.
Yurt dışı hizmet ihracatı için ISTISNA seçilir. “İhracat” veya “ihracKayıtlı” değil; bunlar mal ihracatı içindir. Hizmet ihracatı her zaman ISTISNA tipi altında 302 koduyla işlenir.
Müşteri (SAYIN) bilgileri
| Alan | Ne yazılır | Örnek |
|---|---|---|
| Unvan | Yurt dışı tüzel/gerçek kişinin tam adı | Acme Inc., Beispiel GmbH |
| Adres | Tam yurt dışı adres + ülke | Pärnu mnt 148, 11317, Tallinn, Estonia |
| Ülke | Müşterinin yerleşik olduğu ülke | Estonya, USA, United Kingdom |
| VKN | Yurt dışı müşteri için 2222222222 | (10 adet 2, standart yer tutucusu) |
Püf nokta: Yurt dışı müşterilerin TR vergi kimlik numarası olmadığı için GİB Portal ve özel entegratörler
2222222222(10 adet 2) değerini standart yer tutucusu olarak kabul eder. Müşterinin kendi ülkesindeki VAT ID / EIN / TIN numarası varsa müşteri unvanı altına serbest metin olarak ekleyebilirsiniz; ancak VKN alanı her zaman2222222222kalır.
Hizmet kalem bilgileri
| Alan | Değer |
|---|---|
| Sıra No | 1 (her satır için artan) |
| Malzeme/Hizmet Açıklaması | İngilizce teknik tanım: Software Development Service, UI/UX Design Service, Engineering Consulting |
| Miktar | 1 Adet (genellikle) veya saat bazlı |
| Birim Fiyat | Toplam tutar / miktar |
| KDV Oranı | %0,00 |
| KDV Tutarı | 0,00 EUR (otomatik) |
| Mal Hizmet Tutarı | Birim fiyat × miktar |
Para birimi ve döviz kuru
Para birimi alanına EUR / USD / GBP seçtiğinizde sistem T.C. Merkez Bankası kurunu otomatik çekip TL karşılığını gösterir. Manuel kur girmeniz gerekmez; ancak girdiğiniz kurun TCMB ile uyumlu olması zorunludur.
| Alan | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Para Birimi | EUR / USD / GBP | TL olmaz |
| Döviz Kuru | TCMB Resmî Kuru (örn. 50,9294) | Otomatik veya manuel |
| Mal Hizmet Toplam Tutarı | Döviz cinsinden | EUR |
| Mal Hizmet Toplam Tutarı (TL) | TL karşılığı | Otomatik hesaplanır |
| Ödenecek Tutar | Döviz cinsinden | EUR |
Kritik alan: Vergi İstisna Muafiyet Sebebi
Faturanın altında yer alan Vergi İstisna Muafiyet Sebebi alanına şu metni birebir girin:
302 - 11/1-a – Hizmet ihracatı (yurtdışındaki müşterilere hizmet)
Bu metin GİB e-Arşiv altyapısının tanıdığı standart muafiyet açıklamasıdır. Bazı entegratörler dropdown menüden seçtirir; o durumda “302 - 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesi kapsamında hizmet ihracatı” benzeri seçeneği seçin.
Opsiyonel alanlar
- Yalnız (Toplam tutarın yazıyla ifadesi): Bazı entegratörler otomatik üretir
- Not: Hizmet dönemi belirtmek için iyi bir alan:
Time Period: 01.04.2026 - 30.04.2026 - ETTN: Sistem otomatik atar, müdahale etmeyin
Footer (e-Arşiv standartı)
Düzenlenen e-Arşiv faturanın altında otomatik şu satır yer alır:
e-Arşiv izni kapsamında elektronik ortamda iletilmiştir. İrsaliye yerine geçer.
Bu metni kaldırmanıza gerek yoktur; e-Arşiv yasal gerekliliğidir.
Yaygın hatalar
Hata 1: Fatura Tipi olarak “İhracat” veya “İhracKayıtlı” seçmek. Doğrusu: Hizmet ihracatı için ISTISNA seçilir; ihracat tipleri sadece mal (gümrük çıkışı) ihracatı içindir.
Hata 2: Müşteri VKN’sine boş bırakmak veya rastgele rakam yazmak. Doğrusu: Yurt dışı müşteri için her zaman
2222222222(10 adet 2) yer tutucusu kullanılır.
Hata 3: Faturayı TL üzerinden kesmek. Doğrusu: Para birimi USD/EUR/GBP gibi döviz olmalı; TL otomatik karşılık olarak gösterilir.
Hata 4: Hizmet açıklamasında “consulting” gibi genel ifade kullanmak. Doğrusu: Spesifik teknik tanım yazın: “Software Development”, “UI/UX Design”, “Architectural Engineering Services”. Vergi denetiminde net niyet beyanı için kritik.
Hata 5: Vergi İstisna Muafiyet Sebebi alanını boş bırakmak veya yanlış kod (301, 304) seçmek. Doğrusu: 302 - 11/1-a – Hizmet ihracatı. 301 mal ihracatı, 304 yolcu beraberi eşya ihracatıdır.
Hata 6: Müşterinin Türkiye’deki temsilcisi/iştiraki adına fatura kesmek. Doğrusu: Fatura, yurt dışı mukim ana firma adına düzenlenmelidir. TR temsilcisi adına kesilen fatura istisna kapsamına girmez.
Tahsilat ve dosyalama
Fatura kesildikten sonra ödeme tahsil edildiğinde:
- Banka, dövizi TL’ye çevirirken Döviz Alım Belgesi (DAB) düzenler; bu belge istisnanın kanıtıdır.
- Bedeli döviz hesabında tutmaya devam ederseniz döviz hesabı dekontu kabul edilir.
- DAB veya dekont, fatura ile birleştirilerek dosyalanır; YMM denetiminde gerekir.
Önemli: Hizmet ihracatı bedeli yıllık beyanname verme süresine kadar Türkiye’ye getirilmelidir. Geç getirilen tutarlar istisna dışı kalabilir.
KDV beyannamesinde gösterimi
Aylık KDV beyannamesinde:
- Tablo 8 - İstisnalar: hizmet ihracatı tutarı 302 satırına yazılır
- KDV iade talep ediliyorsa Tablo 6’ya iade hesabı dahil edilir
- Yıllık beyannamede (gelir veya kurumlar vergisi) kazanç indirimi tutarı %100 olarak gösterilir
KDV iade talebinde bulunulacaksa faturalara karşılık gelen DAB ve banka dekontları, sözleşmeler ve döviz çıkış belgeleri YMM tarafından kontrol edilir.
Kaynaklar
- 3065 sayılı KDV Kanunu 11/1-a: Hizmet ihracatı istisnası
- GİB e-Belge Portalı: Resmî e-Arşiv portalı
- Hizmet İhracatı Rehberi (Remote Vergi)
- Hizmet İhracatı İstisnası ve YMM Tasdiki